Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 05/2007/QH12, sửa đổi bởi Luật 78/2025/QH15 từ 01/01/2026, quy định nghĩa vụ về chất lượng của cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Luật sửa đổi bỏ cách chia hàng hóa nhóm 1, nhóm 2, chuyển sang quản lý theo ba mức rủi ro.
Trang tra cứu do ATVSTP.org.vn (Công ty TNHH Legal Lê Cao — đơn vị dịch vụ tư vấn tư nhân, không phải cơ quan nhà nước) tổng hợp, kiểm chứng tình trạng văn bản ngày 22/09/2026. Thông tin tham khảo, vui lòng đối chiếu bản gốc.
| Tên văn bản | Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa |
|---|---|
| Số hiệu | 05/2007/QH12 |
| Loại | Luật |
| Cơ quan ban hành | Quốc hội |
| Ngày ban hành | 21/11/2007 |
| Sửa đổi, bổ sung | Luật số 78/2025/QH15 (thông qua 18/6/2025, hiệu lực 01/01/2026); hướng dẫn bởi Nghị định 37/2026/NĐ-CP (hiệu lực 23/01/2026) |
| Tình trạng | Còn hiệu lực (đã được sửa đổi năm 2025) |
Nội dung chính
- Liên quan gì đến thực phẩm?
- Hàng hóa nhóm 2 là gì, từ 2026 đổi thành gì?
- Nghĩa vụ của cơ sở sản xuất, kinh doanh
- Thu hồi sản phẩm — quy trình cơ sở cần chuẩn bị trước
- Câu hỏi thường gặp
Liên quan gì đến thực phẩm?
Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa quy định quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh về chất lượng sản phẩm và biện pháp quản lý chất lượng. Thực phẩm là hàng hóa có khả năng gây mất an toàn — trước 2026 gọi là «hàng hóa nhóm 2» — nên phải quản lý chặt về chất lượng, gắn với:
- Công bố hợp quy/đăng ký bản công bố sản phẩm thực phẩm — danh mục giấy tờ xem ở bài hồ sơ công bố sản phẩm gồm những gì;
- Kiểm nghiệm, ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc;
- Trách nhiệm thu hồi, xử lý sản phẩm không bảo đảm chất lượng.
Luật sửa đổi 2025 (số 78/2025/QH15) cùng Nghị định 37/2026/NĐ-CP chuyển phương thức quản lý chất lượng sang dựa trên mức rủi ro, tăng hậu kiểm, bổ sung truy xuất nguồn gốc và cơ sở dữ liệu quốc gia. Riêng với thực phẩm, thủ tục công bố, kiểm nghiệm và điều kiện cơ sở vẫn theo Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP (Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang tạm ngưng) — bạn có thể tra luật an toàn thực phẩm để đối chiếu hai hệ văn bản.
Hàng hóa nhóm 2 là gì, từ 2026 đổi thành gì?
«Hàng hóa nhóm 2» là cách gọi của Luật 05/2007/QH12 bản gốc cho hàng hóa có khả năng gây mất an toàn, trong đó có thực phẩm. Trước 01/01/2026, luật chia hàng hóa thành hai nhóm như sau:
| Nhóm 1 | Nhóm 2 | |
|---|---|---|
| Bản chất | Không có khả năng gây mất an toàn trong điều kiện vận chuyển, lưu giữ, bảo quản, sử dụng hợp lý | Có khả năng gây mất an toàn cho sức khỏe, tính mạng con người |
| Cách quản lý | Quản lý trên cơ sở tiêu chuẩn do người sản xuất công bố áp dụng | Quản lý theo quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc tương ứng |
| Thực phẩm nằm ở đâu | — | Thực phẩm thuộc nhóm này, vì ăn vào cơ thể và có thể gây hại nếu không bảo đảm an toàn |
Từ 01/01/2026, Luật 78/2025/QH15 thay cách chia hai nhóm bằng ba mức rủi ro, được Nghị định 37/2026/NĐ-CP cụ thể hóa tại khoản 2 Điều 4:
| Mức rủi ro | Tiêu chí |
|---|---|
| Cao | Mức nguy hại lớn và khả năng xảy ra cao, có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không có biện pháp quản lý phù hợp |
| Trung bình | Mức nguy hại hoặc khả năng xảy ra ở mức trung bình, có thể gây ảnh hưởng đáng kể |
| Thấp | Mức nguy hại nhỏ hoặc khả năng xảy ra thấp, hầu như không gây ảnh hưởng đáng kể khi sử dụng thông thường |
Danh mục hàng hóa rủi ro trung bình và cao kèm mã HS do từng bộ ban hành để kiểm soát chất lượng từ ngày 01/7/2026 (xác minh danh mục của Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho từng nhóm thực phẩm).
Hệ quả thực tế: dù gọi là nhóm 2 hay xếp theo mức rủi ro, thực phẩm vẫn bị ràng buộc bởi quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc (QCVN), phải công bố trước khi lưu thông, phải kiểm nghiệm, ghi nhãn theo quy định và chịu hậu kiểm. Đây là lý do nền của toàn bộ các thủ tục mà doanh nghiệp thực phẩm phải làm.
Nghĩa vụ của cơ sở sản xuất, kinh doanh
- Bảo đảm chất lượng đúng như đã công bố. Sản phẩm bán ra phải đúng với thông tin trong hồ sơ công bố và trên nhãn — sai lệch là vi phạm dù sản phẩm vẫn an toàn.
- Ghi nhãn trung thực theo quy định ghi nhãn mới — Nghị định 37/2026/NĐ-CP thay Nghị định 43/2017/NĐ-CP từ 23/01/2026.
- Lưu hồ sơ và bảo đảm truy xuất nguồn gốc. Phải biết lô hàng này làm từ nguyên liệu nào, của nhà cung cấp nào, bán đi đâu.
- Thông báo và thu hồi khi phát hiện sản phẩm không bảo đảm. Đây là nghĩa vụ chủ động, không đợi cơ quan quản lý yêu cầu.
- Bồi thường thiệt hại theo quy định khi sản phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
Thu hồi sản phẩm — quy trình cơ sở cần chuẩn bị trước
Phần lớn cơ sở chỉ nghĩ tới thu hồi khi sự cố đã xảy ra, và khi đó thì không kịp. Bốn thứ nên chuẩn bị từ trước:
- Hệ thống mã lô. Mỗi lô sản xuất có mã riêng in trên bao bì. Không có mã lô thì khi thu hồi phải thu toàn bộ sản phẩm trên thị trường thay vì đúng lô có vấn đề — thiệt hại chênh nhau rất nhiều lần.
- Hồ sơ nguyên liệu theo lô. Biết lô thành phẩm này dùng nguyên liệu nào, nhập ngày nào, của ai. Đây là cơ sở để truy ngược khi vấn đề đến từ đầu vào.
- Danh sách khách hàng và điểm bán theo lô. Biết lô hàng đã đi đâu để thông báo đúng nơi.
- Quy trình xử lý bằng văn bản. Ai quyết định thu hồi, ai thông báo cho khách hàng, ai báo cơ quan quản lý, hàng thu về xử lý thế nào.
Bốn thứ này không tốn kém nhưng phải làm trước. Khi có sự cố, cơ sở có hệ thống truy xuất tốt sẽ khoanh vùng được đúng lô và giữ được phần lớn hoạt động; cơ sở không có gì thì buộc phải dừng toàn bộ.
Nghĩa vụ về truy xuất và thu hồi trong lĩnh vực thực phẩm còn được quy định tại Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12; chế tài khi vi phạm xem Nghị định 115/2018/NĐ-CP.
Cần xây hệ thống truy xuất nguồn gốc và mã lô cho cơ sở?
Gọi 0909 730 849 để được tư vấn hồ sơ truy xuất và quy trình thu hồi phù hợp quy mô cơ sở — ATVSTP (Legal Lê Cao).
Câu hỏi thường gặp
Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa liên quan gì tới thực phẩm?
Luật quy định quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh về chất lượng sản phẩm và biện pháp quản lý chất lượng. Thực phẩm là hàng hóa có khả năng gây mất an toàn (trước 2026 gọi là nhóm 2, nay quản lý theo mức rủi ro), phải quản lý chặt gắn với công bố sản phẩm, kiểm nghiệm, ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm thu hồi.
Hàng hóa nhóm 1 và nhóm 2 khác nhau thế nào?
Nhóm 1 là hàng hóa không có khả năng gây mất an toàn trong điều kiện sử dụng hợp lý, được quản lý trên cơ sở tiêu chuẩn do người sản xuất công bố áp dụng. Nhóm 2 là hàng hóa có khả năng gây mất an toàn cho sức khỏe, tính mạng con người, phải quản lý theo quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc. Từ 01/01/2026, Luật 78/2025/QH15 thay cách chia này bằng ba mức rủi ro thấp, trung bình, cao.
Cơ sở có nghĩa vụ thu hồi sản phẩm không?
Có. Khi phát hiện sản phẩm không bảo đảm chất lượng hoặc không an toàn, cơ sở phải chủ động thông báo và thu hồi, không đợi cơ quan quản lý yêu cầu. Cơ sở cũng phải bồi thường thiệt hại theo quy định nếu sản phẩm gây hại cho người tiêu dùng.
Vì sao mã lô sản xuất lại quan trọng?
Vì khi phải thu hồi, có mã lô thì khoanh vùng được đúng lô có vấn đề. Không có mã lô thì buộc phải thu toàn bộ sản phẩm trên thị trường, thiệt hại chênh nhau rất nhiều lần.
Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa đã được sửa đổi chưa?
Có. Luật số 05/2007/QH12 ban hành ngày 21/11/2007 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 78/2025/QH15 thông qua ngày 18/6/2025, có hiệu lực từ 01/01/2026, và được hướng dẫn bởi Nghị định 37/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 23/01/2026.
Cần tư vấn công bố & quản lý chất lượng thực phẩm tại TP.HCM, liên hệ ATVSTP.org.vn – hotline 0909 730 849.
