Thông tư 24/2019/TT-BYT của Bộ Y tế quy định danh mục phụ gia thực phẩm được phép dùng tại Việt Nam, đối tượng thực phẩm và mức tối đa cho từng chất. Thông tư còn hiệu lực, đã được Thông tư 17/2023/TT-BYT sửa đổi, và là căn cứ khi kiểm nghiệm, công bố sản phẩm.
Trang tra cứu do ATVSTP.org.vn (Công ty TNHH Legal Lê Cao — đơn vị dịch vụ tư vấn tư nhân, không phải cơ quan nhà nước) tổng hợp, kiểm chứng tình trạng văn bản ngày 22/09/2026. Thông tin tham khảo, vui lòng đối chiếu bản gốc.
| Tên văn bản | Quy định về quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm |
|---|---|
| Số hiệu | 24/2019/TT-BYT |
| Loại | Thông tư |
| Cơ quan ban hành | Bộ Y tế |
| Ngày ban hành | 30/8/2019 |
| Ngày hiệu lực | 16/10/2019 |
| Sửa đổi, bổ sung | Thông tư 17/2023/TT-BYT (ban hành 25/9/2023, hiệu lực 09/11/2023) — sửa khoản 8 Điều 3, khoản 4 Điều 5, khoản 1 Điều 6, khoản 2 Điều 17 và bổ sung 18 chất vào Phụ lục 2B |
| Tình trạng | Còn hiệu lực (thay thế TT 27/2012/TT-BYT và TT 08/2015/TT-BYT) |
Nội dung chính
- Thông tư 24/2019/TT-BYT quy định gì?
- Ai cần quan tâm thông tư này
- Bốn nguyên tắc sử dụng phụ gia phải nhớ
- Bốn tình huống vi phạm phổ biến
- Câu hỏi thường gặp
Thông tư 24/2019/TT-BYT quy định gì?
Thông tư 24/2019/TT-BYT ban hành danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng, nguyên tắc và quy định về quản lý, sử dụng phụ gia thực phẩm tại Việt Nam, áp dụng theo nguyên tắc của Codex.
- Chỉ được sử dụng phụ gia trong danh mục cho phép, đúng đối tượng thực phẩm và không vượt mức tối đa (ML).
- Phụ gia phải có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng và đạt quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
- Đây là căn cứ kỹ thuật quan trọng khi kiểm nghiệm và công bố sản phẩm thực phẩm.
Thông tư nằm trong hệ văn bản hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP (Nghị định 46/2026/NĐ-CP thay thế đang tạm ngưng áp dụng). Muốn xem vị trí của nó giữa các luật & quy định ATTP khác, hãy đối chiếu theo từng mốc hiệu lực.
Ai cần quan tâm thông tư này
Đây là văn bản kỹ thuật được dùng nhiều nhất trong nhóm hồ sơ công bố sản phẩm. Bạn cần nắm nếu thuộc một trong các nhóm:
- Cơ sở sản xuất thực phẩm bao gói sẵn — mọi phụ gia trong công thức đều phải đối chiếu với danh mục của thông tư này trước khi lập hồ sơ công bố.
- Cơ sở nhập khẩu thực phẩm — sản phẩm nhập về có thể chứa phụ gia được phép ở nước xuất khẩu nhưng không thuộc danh mục tại Việt Nam.
- Đơn vị kinh doanh phụ gia thực phẩm — phụ gia bản thân nó cũng là mặt hàng phải công bố và có nguồn gốc rõ ràng.
- Cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống — phụ gia dùng trong chế biến cũng phải là loại dùng cho thực phẩm, không dùng hóa chất công nghiệp.
Bốn nguyên tắc sử dụng phụ gia phải nhớ
| Nguyên tắc | Nghĩa là gì trong thực tế |
|---|---|
| 1. Đúng danh mục | Chỉ dùng chất có tên trong danh mục phụ gia được phép sử dụng. Chất không có tên trong danh mục là chất cấm dùng cho thực phẩm, dù nó có thể được phép ở lĩnh vực khác |
| 2. Đúng đối tượng thực phẩm | Danh mục quy định theo cặp chất — nhóm thực phẩm. Một phẩm màu được phép cho bánh kẹo chưa chắc được phép cho nước giải khát hay thạch. Đây là chỗ sai nhiều nhất |
| 3. Không vượt mức tối đa (ML) | Mỗi cặp chất – nhóm thực phẩm có mức tối đa riêng. Vượt mức là vi phạm dù chất đó hoàn toàn hợp pháp |
| 4. Nguyên tắc cộng dồn | Khi dùng nhiều chất cùng nhóm chức năng, phải tính tổng tác động chứ không xét riêng từng chất. Mỗi chất dưới ngưỡng riêng nhưng tổng vẫn có thể vượt |
Ngoài bốn nguyên tắc trên, phụ gia còn phải có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng và đạt quy chuẩn kỹ thuật tương ứng — nghĩa là mua phụ gia phải có hóa đơn, có nhãn, có hồ sơ công bố của chính phụ gia đó.
Bốn tình huống vi phạm phổ biến
- Mua phụ gia trộn sẵn không rõ thành phần. Đây là nguyên nhân số một khiến cơ sở nhỏ dính chất cấm mà không cố ý — gói bột trắng mua ở chợ, người bán bảo “cho dai giòn”, thực chất có thể là hàn the.
- Cân đong bằng cảm tính. Nghề bánh và giò chả hay dùng “một nhúm”, “nửa muỗng” thay vì cân định lượng. Đây là lý do chính khiến kết quả kiểm nghiệm vượt mức tối đa dù chất dùng hoàn toàn hợp pháp.
- Dùng đúng chất nhưng sai nhóm thực phẩm. Tra thấy chất có trong danh mục là dùng, không kiểm tra xem nhóm sản phẩm của mình có nằm trong phạm vi cho phép của chất đó không.
- Ghi nhãn thiếu phụ gia. Ghi chung chung “hương liệu, phẩm màu thực phẩm” là chưa đủ; quy định yêu cầu ghi theo nhóm chức năng kèm tên cụ thể hoặc mã số quốc tế.
Cách kiểm tra thực tế: yêu cầu nhà cung cấp phụ gia xuất trình hồ sơ công bố của chính phụ gia đó và bảng thành phần đầy đủ. Phụ gia không có hồ sơ thì không nên đưa vào công thức, vì trách nhiệm cuối cùng thuộc về cơ sở sản xuất thực phẩm chứ không phải người bán phụ gia.
Trước khi gửi mẫu, chốt đúng chỉ tiêu cần kiểm cho phụ gia trong công thức (chất bảo quản, phẩm màu, chất tạo ngọt…); có phiếu kết quả rồi mới làm hồ sơ & thủ tục công bố, để thành phần trên bản công bố khớp đúng với nhãn.
Cần rà soát công thức phụ gia trước khi công bố sản phẩm?
Gọi 0909 730 849 để được đối chiếu phụ gia trong công thức với danh mục cho phép và hoàn thiện hồ sơ — ATVSTP.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 24/2019/TT-BYT quy định gì?
Thông tư ban hành danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng, cùng nguyên tắc và quy định về quản lý, sử dụng phụ gia thực phẩm tại Việt Nam, áp dụng theo nguyên tắc của Codex. Thông tư có hiệu lực từ 16/10/2019, thay thế Thông tư 27/2012/TT-BYT và Thông tư 08/2015/TT-BYT, và được sửa đổi bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT từ 09/11/2023.
Bốn nguyên tắc sử dụng phụ gia thực phẩm là gì?
Đúng danh mục cho phép; đúng đối tượng thực phẩm được dùng; không vượt mức tối đa quy định cho từng cặp chất và nhóm thực phẩm; và tính cộng dồn khi dùng nhiều chất cùng nhóm chức năng.
Vì sao một phụ gia được phép nhưng vẫn bị coi là vi phạm?
Vì danh mục quy định theo cặp chất và nhóm thực phẩm. Một phẩm màu được phép cho bánh kẹo chưa chắc được phép cho nước giải khát hay thạch. Dùng đúng chất nhưng sai nhóm sản phẩm vẫn là vi phạm, và vượt mức tối đa cũng vậy.
Nguyên tắc cộng dồn phụ gia nghĩa là gì?
Khi dùng nhiều chất cùng nhóm chức năng, chẳng hạn dùng đồng thời benzoat và sorbat làm chất bảo quản, phải tính tổng tác động chứ không xét riêng từng chất. Mỗi chất có thể dưới ngưỡng riêng nhưng tổng vẫn có thể vượt giới hạn.
Mua phụ gia thực phẩm cần lưu ý gì?
Yêu cầu nhà cung cấp xuất trình hồ sơ công bố của chính phụ gia đó và bảng thành phần đầy đủ, kèm hóa đơn và nhãn mác rõ ràng. Phụ gia trộn sẵn không rõ thành phần là nguyên nhân phổ biến khiến cơ sở dính chất cấm mà không cố ý.
- Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12
- Nghị định 46/2026/NĐ-CP — đang tạm ngưng áp dụng; Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục áp dụng
Cần tư vấn kiểm nghiệm & công bố sản phẩm tại TP.HCM, liên hệ ATVSTP.org.vn – hotline 0909 730 849.
